Cinsel Sağlık ve Korunma Hakkında Genel Bilgiler

Hastalıklar

Cinsel sağlık, genelde geri planda tuttuğumuz bir konu ama yaşam kalitemiz ve sağlığımız için ön planda tutmamız şart. Çünkü cinsel sağlıkta türlü türlü problem var ve bunların çoğu göz ardı ediliyor.

Cinsel sağlık; sadece hastalık, fonksiyon bozukluğu veya sakatlığın olmaması değil, cinselliğe ilişkin fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal olarak sağlıklı olma durumudur. Şeklinde bir tanımlama yapmış hocalarımız.

Cinsel sağlık eğitimi
Msc. Gülsen Çayır1
, Prof. Dr. Nezihe Kızılkaya Beji2
1
Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksek Okulu Ebelik Bölümü,
2
İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD

Tabi ki cinsel sağlık sorunlarından ve istenmeyen gebelikten korunmak zor değil. Bu konuda çeşit çeşit yöntem mevcut bunları beraber inceleyelim.

Kadınların kullandığı yöntemlere bakalım;

1. Hap ve Mini Hap

  • Her gün düzenli ve belirli bir saatte alınması gerekir.
  • Kadında  yumurtlama ve döllenmeyi engeller.
  • Doğru ve düzenli kullanıldığında çok etkilidir.
  • Regl öncesi gerginliği ve regl sancılarını önler.
  • Adetin ilk beş günü içinde, tercihen ilk günü alınmaya başlanmalıdır bu sayede etkili olur.
  • Rahim ve yumurtalık kanserlerine yakalanma ihtimalini düşürür.
  • Adet kanamalarının miktarını azalttığından bu nedenle oluşabilecek kansızlığa karşı koruyucu etkileri vardır.
  • Ancak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.

Hap için ayrıca dikkat edilmesi gerekenler

  • Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini  (östrojen ve progesteron) içerir.
  • 35 yaş ve üstünde olup, sigara içen kadınlar hapla korunacaksa sigarayı bırakmalıdır.
  • Anne sütünün miktarını azalttığı ve yapısını değiştirdiği için emzirirken kullanılmaz.

Mini hap içinse

  • Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir.
  • Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.

Dikkat edilmelidir.

2. Aylık İğne

  • Düzenli olarak ayda bir kez, kas içine enjeksiyonla uygulanır.
  • Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini  (östrojen ve progesteron)içerir.
  • Yumurtlama ve döllenmeyi engeller bu sayede istenmeyen gebeliklerin önüne geçer.
  • Adetin ilk yedi günü içinde tercihen ilk günü uygulanır.
  • 35 yaş üstünde ve sigara içen kadınlar sigarayı bıraktıklarında kullanabilirler.
  • Hormonal etkisiyle anne sütünü azalttığı ve yapısını bozduğu için emziren anneler de kullanılmaz.
  • Ancak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi)  korumaz.

3. Üç Aylık İğne

  • Düzenli olarak üç ayda bir, kas içine enjeksiyonla uygulanır.
  • Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir.
  • Yumurtlama ve döllenmeyi engeller.
  • Doğru kullanıldığında çok etkilidir.
  •  Adetin ilk yedi günü içinde tercihen ilk günü uygulanır.
  •  Ara kanamaları olabilir ve uzun kullanıldığında kullanım sırasında adet görülmeyebilir.
  •  Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.
  •  İğneler kesildikten sonra, tekrar gebe kalmak, ortalama dokuz ay gecikebilir.
  •  Ancak bu yöntem de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.

4. Deri Altı Kapsülleri

  • Kolun iç kısmına yerleştirilen ve kibrit çöpü büyüklüğünde silikon çubuklardır.
  • Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir.
  • Yumurtlama ve döllenmeyi önler.
  • Türüne göre üç ya da beş yıl boyunca gebelikten korur.
  • Çok etkilidir.
  • Gebelik şüphesi olmayan herhangi bir günde, tercihen adetin ilk yedi günü içinde uygulanır.
  •  Adet kanaması miktarında azalma, ara kanamalar ve lekelenmeye neden olabilir.
  •  Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.

5. Rahim İçi Araç

  • Rahim içine yerleştirilen küçük plastik bir araçtır. Bakır ve hormon içeren tipleri vardır.
  • Döllenmeyi önler.
  • Çok etkilidir.
  • 10 yıla kadar koruyan bakırlı tipleri vardır.
  • Kadının gebe olmadığından emin olunan herhangi bir zamanda uygulanabilir. Uygulama sırasında adetli olmak gerekli değildir.
  • Çıkartıldığında hemen gebe kalınabilir.
  • İlk aylarda lekelenme, adet miktarında artma veya adet süresinde uzamaya, adet sancısına neden olabilir.
  • Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.
  • Kurallarına göre uygulandığında enfeksiyona neden olmaz.

 

İlaçlar