Çinko Takviyeleri Nedir, Ne İşe Yarar?

Çinkonun bağışıklığı desteklemedeki rolünü duymuş olabilirsiniz ve çinko takviyesi almanız gerekip gerekmediğini merak ediyor olabilirsiniz. 

İşte çinko takviyeleri hakkında bilinmesi gerekenler: (çinkonun bazı ek faydaları ve en iyi besin kaynakları ile birlikte)

Çinkonun Sağlığa Faydaları

Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne göre, bağışıklık sistemini destekleme rolüne ek olarak, sağlığınızın bir dizi önemli yönüne yardımcı olan 300’den fazla enzimin aktivitesi için çinko gereklidir.

Çinko ayrıca beyin sağlığını da destekler. Uluslararası Moleküler Bilimler Dergisi’nde yayınlanan 2017 tarihli bir inceleme, beyindeki çinko dengesindeki değişikliklerin yaşa bağlı bilişsel gerileme, depresyon ve Alzheimer hastalığını içeren durumları etkileyebileceği sonucuna varmıştır.

Çinkonun önemli rollerinden bir diğeri de vücudun iyileşmesine yardımcı olmaktır. Çinko, hücre zarı onarımı, hücre büyümesi ve sağlıklı cildin bakımı için gereklidir. Çinko bağımlı proteinler, DNA onarımı da dahil olmak üzere hücreler içinde temel roller oynar. Bu nedenlerle, Nutrients dergisinde 2018 yılında yapılan bir incelemeye göre çinko eksikliği cilt sorunlarına ve yara iyileşmesinin bozulmasına neden olabilir.

Çok az çinko, duyularınızı ve iştahınızı olumsuz etkileyebilir. The Consultant Pharmacist dergisindeki 2016 tarihli bir inceleme makalesine göre, 60 yaş ve üstü yetişkinlerin %35 ila %45’i tahmini ortalama gereksinimin altında çinko alımına sahipti. Çinko eksikliğine bağlı yan etkilerden bazıları, azalan tat ve kokuyu ve iştahsızlığı içerir.

Çalışmalar, çinko eksikliğinin, hücreye zarar veren serbest radikallerin üretimi ile vücudun zararlı etkilerine karşı koyma yeteneği arasındaki bir dengesizlik olan oksidatif stresi artırdığını göstermiştir. Frontiers in Nutrition’da yayınlanan bir 2014 araştırma çalışması, çinkonun, erken yaşlanma ve kronik hastalığın bilinen bir tetikleyicisi olan iltihaplanma için kan belirteçlerini azalttığını söyledi.

Diyetinizde Çinko

Çinko, hem hayvansal hem de bitki bazlı gıdalarda kolaylıkla bulunur. Ulusal Sağlık Enstitüleri, en iyi hayvan kaynaklarının istiridye (bir numaralı kaynak olarak yer alıyor), sığır eti, yengeç, ıstakoz ve yoğurt olduğunu söylüyor. Bitkisel kaynaklar arasında vejetaryen kuru fasulye, kabak çekirdeği, susam tohumu, kaju fıstığı, nohut, mercimek, kinoa, yulaf ezmesi ve tahıl gibi çinko ile güçlendirilmiş bitki gıdaları bulunur.

Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne göre günlük ihtiyacınız olan miktar normal, dengeli bir diyetle kolayca elde edilebilir.

Çinko için önerilen diyet ödenekleri şunlardır:

• 14 yaş ve üstü erkekler için günde 11 miligram (mg)
• 19 yaş ve üstü kadınlar için günde 8 mg ve 14-18 yaş arası kadınlar için günde 9 mg
• Hamileler için günde 11 mg ve emziren insanlar için günde 12 mg
• 9-13 yaş arası çocuklar için günde 8 mg
• 4-8 yaş arası çocuklar için günde 5 mg
• 7 aylıktan 3 yaşına kadar olan çocuklar için günde 3 mg
• 6 aya kadar olan bebekler için günde 2 mg

Çinko içeren gıdalar protein, lif, diğer vitaminler ve mineraller ve sağlığı koruyucu antioksidanları içerebilen diğer önemli besinleri sunduğundan, çinkoyu gıda yoluyla elde etmek genel besin alımınızı da genişletebilir. Çinkonuzu yalnızca diyetinizden almak, ek olarak çok fazla çinko almaya bağlı potansiyel riskleri de azaltır.

Çinko Eksikliği

Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne göre, bir sağlık uzmanının tavsiyesi olmadan rutin çinko takviyesi önerilmez. Risk altındaysanız, sağlık uzmanınız çinko eksikliği belirtileriniz olup olmadığını sorabilir veya sizin için test isteyebilir.

Çinko Takviyeleri

Bir sağlık hizmeti sağlayıcısı çinko takviyesi önerirse, sizin için en iyi formu ve dozu seçmek için onlarla birlikte çalışabilirsiniz. Çinko içerikli bazı ilaçlar, tıbbi durumlar ve diğer takviyelerle etkileşime girebildiğinden, aldığınız tıbbi durumlara veya ilaçlara göre dozunuzu ayarlamanız gerekebilir.

Çinko glukonat, pikolinat, asetat ve sitrat ve pastiller, kapsüller ve damlalar gibi çeşitli formlar dahil olmak üzere çok sayıda çinko takviyesi vardır.

Aşırı Çinko Riskleri

NIH’ye göre, hem gıdaları hem de takviyeleri içeren çinko için Tolere Edilebilir Üst Alım Seviyesi (UL), 19 yaş ve üstü tüm yetişkinler için günde 40 mg’dır. Bu miktarın üzerindeki uzun süreli alımlar, belirli bir tıbbi durum için bir doktor tarafından ek çinko reçete edilmedikçe ve izlenmedikçe, olumsuz sağlık etkileri riskini artırır.

Soğuk algınlığı için çinko pastiller

Çinkonun bağışıklık üzerindeki etkisi nedeniyle, birçok insan soğuk algınlığı ile mücadele etmek için kısa vadede minerale yönelir. Ancak çinkonun soğuk algınlığı üzerindeki etkisi üzerine yapılan araştırmaların sonuçları karışık.

Open Forum Bulaşıcı Hastalıklar’da yayınlanan bir 2017 araştırması , soğuk algınlığı olan ve çinko pastilleri verilen hastaların çinko almayanlara göre daha hızlı iyileştiğini buldu. Beş gün sonra çinko hastalarının %70’i, plasebo hastalarının %27’si iyileşti.

Bununla birlikte, Pharmacology and Therapeutics dergisinde yayınlanan 2020 tarihli bir araştırma , çinko asetat pastillerinin, ilk semptomlar başladıktan sonra beş gün boyunca kullanıldığında plaseboya kıyasla soğuk algınlığı iyileşme oranı üzerinde hiçbir etkisi olmadığını buldu. Bildirilen yan etkiler arasında ağızda kötü bir tat ve mide bulantısı yer alır.

Soğuk algınlığı hissettiğinizde çinko denemeyi seçerseniz, kullanım şekli, dozu ve süresi konusunda profesyonel rehberlik isteyin.

Sağlıklı Çinko Dengesi

Aşırıya kaçmadan çinkodan en iyi şekilde yararlanmak için gıda kaynaklarına odaklanın. Her yerde yaşayan biriyseniz, çeşitli bitki ve hayvan gıdalarını hedefleyin. Bitki bazlı iseniz, en iyi bitki kaynaklarına odaklanın ve bunları sık sık dahil ettiğinizden emin olun.

Sağlık sorunları, yiyecek tercihleri ​​veya diyet kısıtlamaları nedeniyle düzenli diyetinizden yeterince çinko alamamaktan endişe ediyorsanız, rehberlik için bir sağlık kuruluşu veya diyetisyenle görüşün ve çinko takviyelerinin sizin için uygun olup olmadığını tartışın. Çinko, optimal sağlık için en önemli besinlerden biridir ve faydalarından yararlanmak için doğru dengeyi sağlamak hayati önem taşır.